x

KASIM AYINDAKİ ACI KAYIPLARIMIZ

Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Öğretim Dairesi Başkanlığı, Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü ve Müsteşar Yardımcılığı yaparak Türk milli eğitimine uzun yıllar başarılı hizmetler yapan, ayrıca geçmişte Adana Türk Ocağı, Ülkü-Bir Başkanlığı yapan büyük Türk milliyetçisi Necdet Özkaya 03.11.2017 Çarşamba günü vefat etmiş ve 05.11.2017 Pazar günü Adana’da Asri Mezarlık’a defnedilmiştir.

Aydınlar Ocağı Kurucu Üyelerinden Türk milliyetçiliğine büyük hizmetler yapmış olan Necati Bozkurt büyüğümüz 10.11.2017 Cuma günü vefat etmiş ve 11.11.2017 Cumartesi günü Üsküdar Karacaahmet Şakirin Camiinde kılınan cenaze namazından sonra defnedilmiştir.

Her iki Türk milliyetçisi büyüğümüze Allahtan rahmet diler, mekanlarının cennet olmasınI niyaz ederiz. Ailelerine ve Türk milliyetçisi camiaya sabır ve başsağlığı dileriz.

AYDINLAR OCAĞI GENEL MERKEZİ

  

«

»

Mar 20

Her Nevruz Yeni Bir Başlangıçtır

Dr. Sakin ÖNER[1]

Nevruz Bayramı, baharın gelişini, doğanın uyanışını temsil eder. Her Nevruz, yeni bir başlangıçtır. Nevruz. Farsça “Yenigün” anlamına gelir. Nevruz, Azerbaycan‘da Novruz, Kazakistan‘da ve Tacikistan‘da Navrız meyrami, Kırgızistan‘da Nooruz, Kırım Türklerinde Navrez, Batı Trakya Türklerinde Mevris, Arnavutluk’ta ise Sultan Nevruz olarak kullanılır.

Nevruz, aynı zamanda “yılbaşı” kabul edilmiştir. Büyük Selçuklu hükümdarı Celalettin Melikşah‘ın yaptırdığı takvimde bu yılbaşı eski martın 9. gününe (bugünkü martın 22. gününe) rastlar. İranlıların takviminde de yılbaşı, aynı zamanda baharın ilk günüdür. Yazılı olarak ilk kez 2. yüzyılda Pers kaynaklarında adı geçen Nevruz, İran ve Bahai takvimlerine göre yılın ilk gününü temsil eder. Bazı topluluklar bu bayramı, 21 Mart’ta kutlarken, diğerleri Kuzey yarımkürede ilkbaharın başlamasını temsilen, 22 veya 23 Mart’ta kutlarlar. Bu gün aynı zamanda, hem Zerdüştler, hem de Bahailer için de kutsal bir gündür ve tatil olarak kutlanır.

 

Nevruz, Çin‘den Avrupa içlerine kadar kuzey yarımküre insanlar[2]ının ortak bayramıdır.Tarihte özellikle eski Mısır, İran, Safavi, Moğollar, Selçuklular, Anadolu Beylikleri ve Osmanlılarda bayram ve gelenek olarak kutlanmıştır.

NEVRUZ’A YÜKLENEN İSLÂMÎ ANLAMLAR

 

Nevruz, Anadolu ve Orta Asya Türk halklarında da Göktürklerin Ergenekon’dan çıkışıanlamıyla ve baharın gelişi olarak kutlanır. Nevruz, Türk kavimleri tarafından M.Ö. VIII. yüzyıldan günümüze kadar her yıl 21 Mart‘ta kutlanır. Oniki Hayvanlı Türk Takvimi ve Melikşah‘ın Celali Takvimi‘nde yılbaşı olarak belirlenen 21 Mart, ilk sözlük ve ansiklopedimiz kabul edilen Divânü Lügati’t-Türk‘te de ilkbaharın gelişi olarak belirtilir. Kürtler de, Nevruz bayramının Kürt mitolojisindeki Demirci Kawa Efsanesi’ne dayandığına inanırlar.

 

Türklerin İslamiyeti kabulünden sonraki dönemde, Nevruz’a bazı  yeni anlamlar yüklenmiştir. Bu anlamları şöyle özetleyebiliriz: Tanrı yeryüzünü Nevruz gününde yaratmış olup, Hz. Ademçamurdan yine o gün yaratılmıştır. Cennetten dünyaya sürülen Hz. Adem ile Hz. Havva o gün Arafat’ta buluşmuşlardır. Hz. Nuh tufandan sonra ilk defa o gün karaya ayak basmıştır. Hz. Yusuf o gün atıldığı kuyudan kurtarılmıştır. Hz. Musa Kızıl Denizi o gün geçmiştir. Bir balık tarafından yutulan Hz. Yunus o gün karaya bırakılmıştır.

Ayrıca Alevi-Bektaşi kültüründe Nevruz; Hz. Ali’nin doğum günü, Hz. Ali ile Hz. Fatıma’nın evlilik günü veya Hz. Ali’nin Hz. Muhammed tarafından Müslümanlara vasi olarak tayin edildiği gün, Hz. Hüseyin’in doğum günü, dargın olanların barışması için Hz. Ali tarafından bayram olarak ilan edilen gün olarak kabul edilmektedir.

 

NEVRUZ’UN EDEBİYATIMIZA YANSIMALARI

 

Selçuklular ve Osmanlılarda milli bayram olarak kutlanan Nevruzda, “Nevruziye” adlı şiirler okunur, «Nevruziye» denen ve insanı o yıl hastalık ve sakatlıklardan koruyacağına inanılan bir macundan yenilir ve şenliklerde ziyafet verilirdi. Nevruz geleneğinin edebiyatımıza yansımalarını, Divan ve Halk Edebiyatımızın değerli şairlerinin Nevruz münasebetiyle yazdıkları, “Nevruziyye” adı verilen şiirlerinde görüyoruz. Bunlara örnek olmak üzere önce Nef’î‘nin “Nevruz” redifli gazelinden bir beyit okuyalım: “Erişdi bahâr oldu yine hemdem-i nevruz/ Şâd etse n’ola dilleri câm-ı Cem-i nevruz”.

Râmi Paşazade Refet Bey‘in, Damat İbrahim Paşa’ya yazdığı “Nevruz” redifli kasidesinden de birkaç beyite göz atalım: “Hayat-ı taze verüp dehre makdem-i nevruz/ Hoşâ irişti meşâmm-ı deme dem-i nevruz / Dağıttı leşkeri sermâyı sahn-ı gülşenden / Kurunca bârgâhın şâh-ı ekrem-i nevruz… Açıldı bahtı yine siyah-ı dilin / Olup karîn-i atâya-yı hürrem-i nevruz / Harîm-i bağ o kadar cilverîz-i şevk olmuş ki / Görse bâğ-ı Behişt ola mahrem-i nevruz”.

XVI. yüzyılın büyük halk şâirlerinden Pîr Sultan Abdal da, “Nevruziyye”sinde şöyle diyor: “Sultan Nevruz günü canlar uyanır / Hal ehli olanlar nura boyanır / Muhib olan bu gün ceme dolanır / Himmeti erince Nevruz Sultan’ın…  Âşık olan canlar bu gün gelürler / Sultan Nevruz günü birlik olurlar / Hallâk-ı cihandan ziya olurlar/ Himmeti erince Nevruz Sultan’ın”.

III. Ahmed döneminde, elçilikle İran’a gönderilen Dürrî Efendi “Sefaretnâme”sinde, yine bir Türk devleti olan Safevîlerde de Nevruz’un kutlandığını şöyle ifade ediyor: “Birkaç gün sonra Nevruz-ı Sultanî hulûl edecek. Onlar nevruza gayet itibar ederler ve ıyd-i ekber(büyük bayram) diye isimlendirirler”.

Türk musikisine de Nevruz; Nevruz-ı Asl, Nevruz-ı Arap, Nevruz-ı Bayati, Nevruz-ı Hicaz, Nevruz-ı Acem ve Nevruz-ı Seba makamları ile girmiştir.

CUMHURİYET VE NEVRUZ

Nevruz Bayramı, II. Meşrutiyetin ilanı sonrasında milli bir mahiyet kazanmaya başlamıştır. 19. Yüzyılın başlarından itibaren meydana gelen olaylar, önce Osmanlıcılık, daha sonra da İslamcılık siyasetlerinin gündemden düşmesine yol açmıştır. Bunların yerine önem kazanan Türkçülük düşüncesi, toplumda milli şuuru kuvvetlendirmek amacıyla milli sembolleri ön plana çıkarmaya başlamıştır. Bu sembollerden biri olan “Ergenekon Destanı”ndan hareketle de, Nevruz Bayramının “Ergenekon Günü” olarak kutlanmasına başlanmıştır. II. Meşrutiyet sonrasında özellikle Türk Ocaklarının öncülüğünde “Ergenekon Nevruz Bayramı” kutlamaları yaygınlaştırılmış ve iktidarda bulunan İttihat ve Terakki Cemiyeti, bu bayramı bir devlet töreni haline getirmiştir.

30 Ekim 1918’de Mondros Mütarekesi’nin  imzalanmasından sonra, Anadolunun İngilizler, Fransızlar, İtalyanlar ve Yunanlılar tarafından  işgal edilmeye başlanması ve buna karşı Mustafa Kemal ve arkadaşlarının başlattıkları Milli Mücadele,  Ankara TBMM Hükümeti tarafından “İkinci Ergenekon”a benzetilmiştir.  Mustafa Kemal Paşa, Sakarya Zaferi’nden sonra 4 Mart 1922 tarihinde cepheye gitmiş, hazırlıkları yerinde incelemiş ve bütün okullardan “Nevruz Ergenekon”un milli bir bayram olarak en üst seviyede kutlanmasını istemiştir.

Cumhuriyetin ilk yıllarında, ülke içinde siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel yapıdaki sorunların artması ve 1929 Dünya Ekonomik Buhranı’nın patlaması üzerine, 21 Mart itibariyle kutlanmaya başlanan Nevruz, “çiftçiliğe kıymet ve ehemmiyet bayramı” yani “Toprak Bayramı” olarak değerlendirilmiştir. Roma’daki Milletlerarası Ziraat Enstitüsü’nde Bulgar murahhasının teklifi üzerine bütün dünyada her senenin 21 Mart’ı “Toprak Bayramı” olarak kabul edilmiş ve bunun üzerine çiftçi memleketi olan Türkiye de, bu karara uyarak 21 Mart’ı Toprak Bayramı olarak ilan etmiştir.  1938 yılı Kasımıyla birlikte Atatürk’ün vefatından sonra yarı resmi nitelikte Nevruz kutlamaları devam etmiştir. Nevruzla başlayan bu ay, halk arasında  “Ekin Ayı” olarak kabul edilmekteydi. 21 Mart’ın girişiyle birlikte köylü, bir gün toprağı dinlenmeye bırakırdı.

1951 sonrasından 1980’li yılların sonuna kadar ülkemizdeki Nevruz kutlamalarına uzun dönem ara verilmiştir. 80’li yıllarda tekrar canlanan Nevruz kutlamaları yeni bir sürece girmiştir. Nevruz’un “Newroz” adıyla anıldığı bu yeni dönemde bayram kutlamalarına yeni siyasi bir anlam yüklenmiştir. Bugün  Türk Cumhuriyetleri‘nde resmî bayram olarak kutlanan Nevruz,  1995 yılından itibaren Türkiye Cumhuriyeti tarafından da, bayram olarak kabul edilmiştir.

28 Eylül – 2 Ekim 2009 arasında Abu Dhabi‘de  hükümetler arası toplanan Birleşmiş Milletler Manevi Kültür Mirası Koruma Kurulu, Nevruzu, “Dünya Manevi Kültür Mirası Listesi”ne dahil etmiştir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da, 2010 yılından itibaren 21 Mart’ı “Dünya Nevruz Bayramı” olarak kabul etmiştir.

NEVRUZ DUASI

Nevruz Bayramı, Türk topluluklarında bir aksakalın yaptığı Nevruz Duası ile başlar. Biz de bugün ülkemizin içinde bulunduğu koşullara uygun bir Nevruz duası ile Nevruz Bayramımızı kutlayalım.

“Ey hanlar hanı, ey yüceler yücesi, her şeye kâdir Tanrım!

Ak yüzümüze kara çalınmasın.

 Yeşil umutlarımız kırılmasın.

Bizleri namerde muhtaç etme.                                                                    

Malımız çok, düşmanımız yok olsun.

Bölücüye, yıkıcıya aman verme.

Evimiz yıkılmasın, ocağımız sönmesin.

Yiğitlerimiz ölmesin.

Vatanımız  bölünmesin.

Milletimizi ereksiz, yiğitlerimizi yüreksiz bırakma…

Halkımız dilde, fikirde, işde birlik olsun.

Geleceğimiz aydınlık ve mutlu olsun.

Gönüllerde hoşluk olsun.

Barış olsun, birlik olsun, dostluk olsun.

Ey tanrım!

Üstte mavi gök basmayıp, altta yağız yer çökmeyince

İlimiz, töremiz bozulmasın…

Türk dünyasının,  Ergenekon’dan çıkış bayramı,

Nevruz yeni gün bahar bayramı

Kutlu olsun…”

 

[1] )Kavram Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>