«

»

Nis 12

Hayaller Günsüz Yaşar

Cafer GENÇ

Dünkü yazımda hayatın, hayallerin şiirini yazalım demiştim ve hayal kurmanın eğitimdeki önemine değinmiştim.

Bugün de, hayal gücünün eğitimdeki yerinden ve etkisinden söz edeyim.

Dünyanın en iyi eğitim sistemi olarak kabul edilen Finlandiya’da eğitim, tamamen, öğrencilerin hayallerini gerçekleştirmeleri üzerine kurulmuştur. Kitap, ödev, yazılı sınav, not yoktur. Sınıflar, ev ortamı şeklinde düzenlenmiş olup öğrenci, istediği eğitim bölümde, istediği çalışmayı, istediği zaman yapmaktadır. Sınıfta gezmek, bölümleri dolaşmak, konuşmak, yardımlaşmak, paylaşmak, üretmek, sosyal etkinliklerde bulunmak…vs gibi işler ve eylemler eğitimin birer parçası olarak değerlendirilmektedir. Böyle bir sınırsız, özgür eğitim ortamında öğrenci, istediği işi yapmanın, üretmenin, ortaya eser koymanın mutluluğunu yaşarken, “emek” ve “güven” düşüncesiyle eğitilerek hayata hazırlanmış olmaktadır. Kurduğu hayallerini gerçekleştirmesi için düşlediği dünyasını oluşturmasına imkân verilmektedir. İşte, “Eğitim” diye ben buna derim…

Hayal kurmanın, hayal gücünü kullanmanın eğitimde önemli bir yeri vardır. Başarıyı tetikleme, yapma ve yaratma adına mükemmel sonuçlar ortaya çıkarmaktadır. Küçük yaşlardaki çocukların hayal dünyası daha geniştir. Çizgi filmleri bu yüzden çok severler.

Okullarda, bilimsel anlamda “hayal kurma” zamanı veya dersleri düzenlenerek teknoloji üretmeye, yenilikler icat etmeye temel teşkil edecek altyapı oluşturulmalıdır. Bugün, bilim ve teknoloji ürünlerinin, bir zamanlar hayal edilerek icat edildiğini söylememiz mümkündür. Mesela televizyonu, “ne yapılır, nasıl yapılır” hayali ortaya çıkarmıştır. Ben, Ankara’da ilkokulu okurken radyoyu anlatan öğretmenimiz, “Bu ne ki, sadece ses var, bunun içine insanların girdiğini görüntüleri de göreceksiniz” diye televizyondan söz etmişti. Ben de, “Böyle bir kutunun içine insan nasıl sığar” diye düşünmeye, sığdırmak için hayaller kurmaya başlamıştım.

Hedeflerle hayaller aynı şeyler değildir. Hedefler somuttur, gerçektir ve gerçekleşmesi istenilir. Hayaller ise, soyuttur, tasarıdır, tasavvurdur. Hayaller, hedeflere yürünülen yolda bir adım durumundadır. Yanlış anlaşılmaması için, bir işi başarmanın tek yolunun hayal kurmak olmadığını da söylemiş olayım. Hatta, bir işi yapmaya karar verdiğinizde hayal kurmak zorunda da değilsiniz. Hayal gücü, duygu ve düşünceleri harekete geçirmek için kullanılır. Yeni fikirler ve buluşlar için hayal gücünden faydalanılır. Hedef ise, “vardır” ve “ulaşılması” amaçlanmaktadır. Lise öğrencisinin hedefinde istediği bir üniversite ve bir bölüm vardır. Gerçekleştirmesi (ulaşması) için derslerinde çok başarılı olması gerekmektedir. İnsan, ne istiyorsa onu hayal etmeli ve hedefi olarak düşünmelidir.

Lise yıllarımda şiir yazıyordum. Yozgat Lisesi’ne gelen Arif Nihat Asya ile tanışma imkânım olmuştu. Hayalim, ilerde, şiir kitapları olan büyük bir şair olmaktı. Gençlik hareketleri ve diğer sebeplerle ihmal etmiştim. 1984 yılında, Mersin’de Orhan Şaik Gökyay ile karşılaşmıştım. Şiir sohbetimizde bana, şiirlerimi beğendiğini ve yazmamı istediğini söylemişti. Bunun üzerine, hayalimi tekrar gündemime aldım. O yıllarda yazdığım şiirlerimi toplayarak emekli olunca “Şiirin Akşam Vakti” isimli şiir kitabımı bastırdım. Geç de olsa hayalimi gerçekleştirmiş oldum. Bu durumu 2. baskısını yapan kitabımın önsözünde belirttim. Şunu demek istiyorum ki, hayaller günsüz yaşar. Ertelenmiş olsa da, gerçekleşmesi için karşınıza bir zaman ve bir sebep çıkabilir.

Hayal kurmak bulmaca çözmek gibidir. Beyin jimnastiği yaptırır, duyguların ve düşüncelerin canlı tutulmasını sağlar. Azim ve irade etkili bir şekilde kullanılmış olur. Şimdi siz de arkanıza yaslanın, hayatta istediğiniz şeyler gerçekleşmesini düşünün. Eğitim sistemini düzeltmeyi, kitap okuma alışkanlığı kazandırmayı, Bursa trafiğine çözüm bulmayı, tacizi, tecavüzü, kadına şiddeti önlemeyi, dünya barışını, uzayda da ikamet etmeyi… vs. gibi sorunlara ve sıkıntılara çözüm bulmayı hayal edin. Hayatta istediğiniz şeylerin bir listesini yapın, hedeflerinizi belirleyin ve onlara ulaşma adına hayal gücünüzü kullanarak projeler üretin. İyi, güzel şeylerin olacağını göreceksiniz.

Sözlerimi güzel bir hayal hikâyesiyle bitirmiş olayım.

Öğretmen, ortaokul öğrencilerine, “büyüdükleri zaman ne olmak ve ne yapmak istedikleri” konusunda hayallerini anlatacakları bir kompozisyon yazmalarını ister. Çocuk, bütün gece oturup “Günün birinde at çiftliğine sahip olmayı hedeflediğini” anlatan 7 sayfalık bir kompozisyon yazar. Hayalini, en ince ayrıntılarıyla anlatır. Hatta hayalindeki çiftliğin krokisini de çizer. Binaların, ahırların ve koşu yollarının yerlerini gösterir. Krokiye, bin metrekarelik evin ayrıntılı planını da ekler. Ertesi gün hocasına sunduğu 7 sayfalık ödev, tam istediği gibi hayalinin ürünüdür. İki gün sonra ödevi geri aldığında kâğıdın üzerinde kırmızı kalemle yazılmış kocaman bir “0” (sıfır) ve “Dersten sonra beni gör” uyarısını görür. Çocuk, “neden “0” aldım?” diye hocasına merakla sorar. Hocası da, “bu, senin yaşında bir çocuk için gerçekçi olmayan bir hayal, paran yok, bunu başarman imkânsız” diyerek daha pek çok sebep söyler. Arkasından, “Eğer ödevini gerçekçi hedefler belirledikten sonra yeniden yazarsan, o zaman notunu yeniden gözden geçiririm” der. Çocuk evine döner, uzun uzun düşünür ve babasına sorar. Babası da, “Bu konuda kararını kendin vermelisin. Bu, senin hayatın için oldukça önemli bir seçim, tercih” diye karşılık verir. Çocuk bir hafta kadar düşündükten sonra ödevinde hiçbir değişiklik yapmadan geri götürür. Hocasına verirken, “Siz, verdiğiniz notu değiştirmeyin, ben de hayallerimi değiştirmeyeceğim, hayallerime dokunmayın hocam” der.

Sözün özü: İnsanın hayalleri ve hedefleri olmalı. Bunlar, yeni fikirlerin üretilmesinde, korku, kargı, çaresizlik gibi durumların giderilmesinde, moral, motivasyon ve konsantrasyon sağlanmasında, insanın kendisine inanmasında ve güvenmesinde etkilidir ve gereklidir. Bir gün gerçekleşebileceği ümidi, duygusu ve düşüncesi içerisinde olmalısınız. Çünkü, hayaller günsüz yaşar…

 

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>